« همت ما بر اين شد كه كلامي وسخنى را ايراد وجمع كنيم كه أهل بحث را در آن اختلاف نظر است ، وتوجّهى به جنبه‌هاى عصبيّت وميل وهوا وعادت والفت خود نيفكنيم واز طرفي ما باك نداريم از اختلاف وافتراق با آنچه كه مأنوسين ومألوفين به كتب يوناني ودانشجويان آن به علت غفلت يا قلّت فهم درك كرده‌اند ويا با آنچه كه ما در كتب خود كه براي عاميان از متفلسفه ومشتاقان به مشّائيان كه گمان برند خداى به جز آنان كسى ديگر را به راه راست وحقّ هدايت نكرده است نگاشته‌ايم ، براي آنان كه گويند رحمت خداوند تنها شامل حال آنان شده است . با وصف اين ، ما هم اعتراف واقرار به فضل وبرترى سلف آنان [ يعنى أرسطو ] داريم ومىدانيم واقرار داريم كه هنگامى كه ديگران واستادان فنّ ، توجّه واطلاع بسيارى نداشتند أو در آگاهى محض وبيدارى خاصّى بود وتمام علوم را از يكديگر امتياز داد وجدا كرد ونيكوترين ترتيب ونظم را براي علوم قائل شد ودر بسيارى از مسايل علمي حقيقت را دريافت وبه أصول صحيحهء سريّه ، در أكثر علوم راه يافت وواقف شد ومردم را از علم گذشتگان وأهل بلاد خود آگاه ساخت . واين نهايت امرى است كه انسان در ابتدأ مىتواند بدان دسترسى يابد وبا توانايى وقدرت خود أمور مختلط ودرهم را از يكديگر جدا وممتاز كند ومطالب را مهذّب ومنقّح گرداند . والبتّه شايسته بود كساني كه بعد از أو آمدند متفرقّات آنها را گرد آرند ورخنه‌هايى را كه در بنايى كه أو ساخت موجود بود پر كنند وبر أصولي كه أو به دست داد فروعى مترتّب سازند . اما كساني كه بعد از [ أرسطو ] آمدند ، قدرت وتوانايى اين معنى را نداشتند كه خود را از قيد آن علوم ميراثي رهايى بخشند وخود در صدد تفهّم وتعقّل برآيند وروزگار را در تفهّم مطالب ومسايلى كه أرسطو به خوبى درك كرده بود مصروف داشتند وتعصّب ورزيدند ، ونسبت به أموري كه به تقصير خود انجام داده بودند افراط كردند . چنين اشخاصى عمر خود را مشغول به علوم گذشتگان مىكردند وآنان را فرصتى ومهلتى براي به كار انداختن عقلشان نبود ونتوانستند عقل خود را به كار اندازند ودر تنقيح مسايل بكوشند ، با آنكه ممكن بود خود توجّه كرده و